Van Eneco naar Vandebron: het 'stroomt' nu binnen

De afgelopen dertig jaar liep mijn energie, stroom en warmte in huis via Eneco. Eerst met een vast contract, de laatste jaren met een varibel, netjes zoveel mogelijk met wind en zon. Variabel betekende in de praktijk eigenlijk: elk kwartaal een nieuw tarief, vastgesteld door Eneco, ingaand zonder dat je er iets voor hoeft te doen of over na te denken. En het afgelopen jaar begon dat een beetje te schuren.

Want intussen staat er op mijn dak een set zonnepanelen met een SolarEdge-omvormer en in huis twee HomeWizard-batterijen. En het afgelopen half jaar is daar - ook weer op die Pi - nog Home Assistant bijgekomen. In Home Assistant draait een automatisering, die elke vijf minuten kijkt of de marktprijs aanleiding is om de thuisbatterijen te laden of te ontladen. Dat systeem was klaar voor dynamische tarieven, alleen mijn energiecontract nog niet. Terugleveren kostte ook steeds meer, dus dat kon vast anders…

Hoe het begon

Het idee om over te stappen groeide langzaam. Niet door een reclame, maar doordat ik steeds beter begreep hoe die energieprijzen eigenlijk werken. Via ENTSO-e — de Europese elektriciteitsmarkt — zijn day-ahead-prijzen publiek beschikbaar. Die staan er per uur, voor de volgende dag. Aanbieders als Vandebron gebruiken die als grondslag voor hun tarief. Je betaalt dan niet wat je aanbieder handig acht, maar wat de markt op dat moment waard is.

Dat klinkt als een grote stap in vergelijking met hoe ik het een generatie lang dacht geregeld te hebben en zo voelde het ook. Dus gingen ‘we’ aan de slag en kwam er een systeem, dat de batterij laadt als stroom goedkoop is — of zelfs negatief geprijsd — en ontlaadt als het duur is. Nogal dynamisch dus. Met een ‘variabel’ contract (dus gewoon vast voor een kwartaal) verdien jij als klant het verschil niet. Dat doet je energieleverancier.

Het pijnpunt zat trouwens ook bij de terugleverkosten: Eneco rekende €0,154 per kWh over álle stroom die ik teruglever, inclusief de stroom die ik saldeerde. Op jaarbasis liep dat aardig op - de prijs van ruim een halve thuisbatterij, zeg maar.

De overstap

Het kiezen voor een nieuwe leverancier ging eenvoudiger dan ik verwachtte. Na wat gegevens verzamelen over verbruik en kosten naar energievergelijker.nl om de aanbeiders van mijn opties naast elkaar te zien. Daarna aanmelden via de site - in mijn geval Vandebron. Die regelt de opzegging bij Eneco, en een maand later (want opzegtermijn) was ik over. Geen drama, geen boete. Toch nog een voordeel gevonden van een variabel contract…

Die wachttijd gaf me mooi de tijd om die automatisering klaar te maken. De eurojojo-automatisering in HA — de simpele variant, gebaseerd op de ENTSO-e-prijs — draaide al. Maar er is ook een uitgebreidere variant die de SolarEdge-productiedata meeneemt in de beslissing: laden als de zon en de prijs het vragen, ontladen als het net meer waard is dan de eigen productie. Mooi systeem om na de activatie van mijn nieuwe contract ook meteen in te schakelen.

Wat er echt verandert

Op de dag dat Vandebron actief werd, veranderde er voor het oog weinig. Hetzelfde stopcontact, dezelfde meterkast, dezelfde P1-meter op een eigen IP-adres op het netwerk. Maar in de data wel: de prijs die HA elke vijf minuten ophaalt, is nu ook de prijs die op mijn factuur komt te staan. De koppeling tussen het getal op het dashboard en de rekening is er eindelijk echt.

Dat merk je pas als je het een tijdje gebruikt. Op een dag met veel wind en zon — negatieve stroomprijzen — was de automatisering er al klaar voor: laden tot honderd procent van de batterijen, niets terug het net op want terugleveren kost dan ook geld. Een kwartaal eerder maakte dat niets uit. Nu wel - ook al zijn het geen kwartaal- maar uurprijzen geworden.

Wat het oplevert

Nog te vroeg voor definitieve cijfers, want die eerste volledige maand draait nog. Wat ik al wél zie: de automatisering maakt dagelijks meerdere beslissingen, die met een (semi)vast tarief geen enkel verschil zouden maken in het maandbedrag. Of het structureel goedkoper uitpakt, weet ik natuurlijk pas echt na een kwartaal of - nog zuiverder - een heel jaar. Maar als ik m nu al doorreken vanuit de Vandebron-app of mijn HA-dasboard, ziet het daar zeker naar uit!

Wat ik prettig vind: ik betaal nu voor wat die groene stroom kost op het moment dat ik het gebruik. Dat voelt eerlijker — en het sluit aan op hoe het hele systeem op de Pi hier thuis inmiddels werkt: zoveel mogelijk lokaal met regie over eigen keuzes en data.

Een kanttekening

Vandebron is tegenwoordig eigendom van Essent, dat weer onder het Duitse E.ON valt. De stroom zelf komt van lokale Nederlandse wind- en zonneboeren — dat model is intact gebleven. Maar het geld stroomt uiteindelijk voor nu dus wel (nog) naar een groot Duits energieconcern, net zoals bij meerdere aanbieders. Dat voelt misschien niet heel erg ‘groen’, maar was geen reden om er niet voor te kiezen. De keus om grip op het energieverloop te krijgen was dat wel. Waren er andere aanbieders beter? We gaan het zien.

Gebruikte onderdelen: SolarEdge SE3000HD, twee HomeWizard Plug-In Batteries (5,4 kWh totaal), HomeWizard P1-meter, Home Assistant, ENTSO-e HACS-integratie, eurojojo-automatisering (simpele variant)